Osoby z zaległościami składkowymi sprzed 1999 r. nie muszą samodzielnie zabiegać o ich skasowanie. Jak informuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, 1 maja 2027 r. należności powstałe przed 1 stycznia 1999 r. zostaną umorzone z mocy prawa. Podstawą jest ustawa z 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez ZUS (Dz. U. z 2026 r. poz. 1476).
Umorzenie obejmie zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skasowane zostaną też odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, opłaty prolongacyjne oraz koszty upomnienia i egzekucji. Z tej ulgi skorzystają zarówno dłużnicy, jak i osoby, z którymi współpracowali.
Co z emeryturą?
Tu zaczyna się druga strona sprawy. Według ZUS, jeśli zaległości dotyczą składek na własne ubezpieczenie społeczne lub osoby współpracującej, okres objęty umorzeniem nie zostanie uwzględniony przy ustalaniu kapitału początkowego. Umorzone składki nie zwiększą też podstawy wymiaru emerytury. Zakład nie zaliczy tego czasu również przy ustalaniu prawa do emerytury, renty i innych świadczeń zależnych od okresów składkowych i nieskładkowych.
ZUS zaznacza jednak, że jest pozytywna informacja. Okres, którego dotyczą umorzone składki na własne ubezpieczenie, będzie wliczany do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Oznacza to, że nie przepada całkowicie dla celów pracowniczych.
Trzeba zdecydować w 30 dni
Osoba z zadłużeniem sprzed 1999 r. oraz współpracująca z nią może zrezygnować z umorzenia. ZUS ma poinformować o tej możliwości osobnym zawiadomieniem, które trafi na profil w portalu eZUS, a bez profilu na ostatni zgłoszony adres do korespondencji. Na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umorzenia jest 30 dni od otrzymania zawiadomienia. Brak reakcji oznacza, że dług zostanie umorzony.
Oświadczenie musi objąć wszystkie należności, także te dotyczące pracowników. Nie można go później cofnąć ani zmienić, a przywrócenia terminu nie przewidziano. Jeśli ktoś zrezygnuje z umorzenia, postępowanie egzekucyjne się nie zakończy.
Co to oznacza dla portfela
Od 1 maja 2027 r. przestaną obowiązywać raty wynikające z umów o rozłożeniu zadłużenia sprzed 1999 r., a postępowania egzekucyjne dotyczące umarzanych należności zostaną umorzone. Hipoteki i zastawy zabezpieczające te długi również mają zniknąć: przy hipotece ZUS wyśle właścicielowi dokument potrzebny do wykreślenia wpisu z księgi wieczystej, a przy zastawie na ruchomości sam wystąpi do naczelnika urzędu skarbowego. Każdy dłużnik ma otrzymać pisemną informację po umorzeniu, czyli już po 1 maja 2027 r.
Czy trzeba coś składać? Nie, jeśli dług został umorzony bez sprzeciwu. Warto jednak wcześniej sprawdzić, czy zaległości dotyczą własnych składek, bo to one wpływają na przyszłą emeryturę. Osoby, które chcą uniknąć skutków dla świadczenia, powinny w ciągu 30 dni od zawiadomienia przeanalizować decyzję, zanim podpiszą oświadczenie o rezygnacji z umorzenia.
