Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił plan finansowy Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na 2027 r. Według dokumentu fundusz ma mieć 539 mld zł przychodów i 537,2 mld zł kosztów. Najwięcej pieniędzy idzie na świadczenia emerytalno-rentowe: ZUS przewiduje na nie 471,3 mld zł, czyli niespełna 88 proc. wszystkich wydatków FUS.
Więcej emerytów i wyższe świadczenia
Jak podał ZUS, przeciętna liczba emerytów i rencistów przekroczy 8,7 mln osób, co oznacza 113 tys. więcej niż w 2026 r. Średnia miesięczna emerytura lub renta ma wynieść blisko 4530 zł, czyli o 6,2 proc. więcej niż rok wcześniej. Na wzrost wydatków mają wpłynąć trzy czynniki: waloryzacja świadczeń, większa liczba osób pobierających je oraz zmiana zasad wypłaty renty wdowiej.
Plan zakłada wskaźnik waloryzacji na poziomie 103,96 proc. Ostateczna wysokość podwyżki zostanie jednak znana dopiero wtedy, gdy GUS ogłosi dane o wynagrodzeniach. Według ZUS dokładny wskaźnik dla emerytur i rent poznamy w lutym 2027 r.
Renta wdowia: drugi składnik wyżej
Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie drugi składnik renty wdowiej: z 15 proc. do 25 proc. Osoby, które łączą własne świadczenie z rentą po zmarłym małżonku, będą mogły pobierać jedno ze świadczeń w pełnej wysokości, a drugie w wyższej części. Jak podaje portal PulsHR, powołujący się na ustalenia dziennika „Fakt”, może to oznaczać 200-300 zł więcej miesięcznie.
Jest jednak haczyk. Wyższa renta wdowia może wpłynąć na prawo do czternastej emerytury. Wysokość tego dodatku zależy od podstawowego świadczenia i jest obniżana, gdy przekroczy ono 2900 zł brutto, zasadą „złotówka za złotówkę”. W przypadku wdów i wdowców liczy się łączna kwota pobieranych świadczeń. Według PulsHR część seniorów może więc dostać mniejszą czternastkę albo stracić ją całkowicie. Portal wskazuje, że w 2026 r. pełna czternastka wynosiła 1978,49 zł brutto, a po przyszłorocznej waloryzacji może wzrosnąć do 2056,84 zł brutto.
Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, pytana przez „Fakt”, powiedziała, że jest zwolenniczką systemowych mechanizmów waloryzacji świadczeń. Jak dodał PulsHR, obecnie na taką zmianę progu czternastki nie ma pieniędzy.
Waloryzacja w marcu. Prognozy są różne
Forsal, opisując prognozy na marcową waloryzację, zwraca uwagę na wrześniową inflację 4,1 proc. Według tego portalu rząd i ZUS szacują przyszłoroczną inflację w przedziale 3,96-4,16 proc. Przy wskaźniku 4,16 proc. najniższa emerytura wyniosłaby 2060,80 zł brutto, czyli 1875,32 zł na rękę. Ostateczny wskaźnik będzie znany w lutym 2027 r.
Ta sama redakcja przypomina, że przepisy nie gwarantują drugiej waloryzacji w roku dla emerytur, jak ma to miejsce przy płacy minimalnej. Rada Ministrów we wrześniu 2024 r. nie skierowała do Sejmu projektu takiej zmiany, ale zapowiedziała powrót do sprawy, gdyby inflacja miała przekroczyć 5 proc.
Co to oznacza dla portfela
Dla większości emerytów oznacza to wyższe wypłaty od marca 2027 r., ale ich wysokość zależy od ostatecznej waloryzacji. Osoby z rentą wdowią powinny od stycznia spodziewać się większego drugiego składnika, a jednocześnie sprawdzić, czy łączna kwota nie wpłynie na czternastkę. ZUS nie zapowiedział osobnego wniosku dla tych zmian w omawianych materiałach, ale warto obserwować komunikaty ZUS przy przeliczaniu świadczeń.
