Łapy precz od PPK? Ustawa mówi, że oszczędności są prywatne. Co proponuje przegląd

Przez ostatnie dni w mediach społecznościowych krążyła informacja, że państwo zamierza przeznaczyć oszczędności uczestników Pracowniczych Planów Kapitałowych na własne inwestycje. Sprawę nakręcił były premier Mateusz Morawiecki, który na X napisał: „Łapy precz od PPK!”. Prezes Polskiego Funduszu Rozwoju Mikołaj Raczyński nazwał to „straszeniem Polaków”, a minister finansów Andrzej Domański określił doniesienia o zmianach jako „bzdurę i manipulację”.

Zamieszanie zaczęło się od tekstu na portalu wnp.pl, według którego transformacja energetyczna Polski pochłonie do 2040 r. około 3 bln zł, więc państwo szuka pieniędzy poza budżetem. Jak podaje Interia Biznes, portal ten napisał też, że PFR chce, by część oszczędności z PPK mogła być inwestowana w fundusze finansujące prywatne firmy i długoterminowe inwestycje. Raczyński zaprzeczył, że PFR kiedykolwiek rekomendował przeznaczanie środków z PPK na wielkie inwestycje państwa.

Co faktycznie proponuje przegląd

Jak wynika z komunikatu Ministerstwa Finansów z października 2026 r., przygotowano cykliczny przegląd funkcjonowania PPK, który trafił do uzgodnień i konsultacji. Ogólna ocena programu jest pozytywna, a rekomendacje dotyczą niewielkich modyfikacji. Jedna z propozycji zakłada umożliwienie funduszom PPK inwestowania części środków w tzw. fundusze rynku prywatnego, co miałoby poszerzyć możliwości inwestycyjne i ułatwić dywersyfikację portfela.

Operator programu w komunikacie podkreśla: „Nie chodzi o przekazanie pieniędzy państwu”. Dodaje, że fundusze rynku prywatnego inwestują w aktywa nieobracane codziennie na giełdzie, na przykład w udziały w przedsiębiorstwach czy projekty infrastrukturalne, ale zmiana nie narzucałaby konkretnego sektora. Jak zaznacza operator, połączenie z transformacją energetyczną pojawiło się w debacie, a nie wynika z decyzji ministerstwa o przeznaczeniu określonej części oszczędności na ten cel.

Paweł Borys, twórca programu i były prezes PFR, ocenia, że zmiany są techniczne. Według niego PPK mogą już dziś inwestować na rynku prywatnym, a doprecyzowanie przepisów jest niekontrowersyjne.

Trzy zabezpieczenia w ustawie

Jak wskazuje Interia Biznes, ustawa zawiera kilka zapisów, które mają chronić uczestników. Po pierwsze, w art. 3 zapisano, że środki gromadzone w PPK stanowią prywatną własność uczestnika. Po drugie, w każdej chwili można dokonać zwrotu bez podawania przyczyny, co reguluje art. 105 ustawy. Po trzecie, PPK działają w formule funduszy zdefiniowanej daty: środki trafiają do funduszu przypisanego do roku, w którym uczestnik skończy 60 lat, a z wiekiem udział akcji stopniowo maleje na rzecz obligacji. Uczestnik może też sam przenieść środki do innego subfunduszu, np. z funduszu 2065 do 2055.

Co to oznacza dla portfela

Na tym etapie nie ma decyzji, która zmieniałaby zasady dla uczestników. Propozycje z przeglądu dotyczą tego, w jakie aktywa fundusze PPK mogłyby inwestować część środków, a nie przekazania pieniędzy budżetowi. Według źródeł ustawa przewiduje, że środki są prywatne, a uczestnik może je wypłacić w drodze zwrotu w dowolnym momencie. Jeśli ktoś jest niepewny, może sprawdzić zasady swojego subfunduszu i w razie potrzeby samodzielnie przenieść środki do innego, bardziej lub mniej ostrożnego. Żadnych działań nie wymaga się od uczestników w związku z obecnym przeglądem, a jego ostateczny kształt zależy od przebiegu konsultacji.